ЗСРСМ

Дата: 09.11.2026

Здружението на судиите на Република Северна Македонија воспоставува соработка со Меѓународниот славјански универзитет „Св. Николе“, со цел унапредување на поврзаноста меѓу високото образование и професионалната практика, размена на знаења и искуства и поттикнување на професионалниот развој на студентите. Со потпишувањето на Меморандумот за соработка се поставува рамка за развивање заеднички активности во повеќе области од заемен интерес, меѓу кои практичната настава и студентската пракса, стручните предавања и работилници, студиските посети, научно-истражувачките и стручните проекти, како и организацијата на конференции, дебати и други едукативни настани. Посебен акцент се става на размената на стручни мислења и добри практики, професионалното усовршување, развојот на практичните компетенции и вклучувањето на стручната заедница во процесите за унапредување на квалитетот на високото образование. Преку оваа соработка, Здружението на судиите и Меѓународниот славјански универзитет „Св. Николе“ ја потврдуваат својата заложба за унапредување на образованието, стручноста и професионалниот развој, како и за создавање можности за посилно поврзување на академската заедница со правосудната практика.

Дата: 22.10.2026

СООПШТЕНИЕ ЗА ЈАВНОСТ Здружението на судиите: Судството е доведено до работ на функционалниот опстанок – потребни се итни и суштински мерки, а не реформи само на хартија Здружението на судиите на Република Северна Македонија го поздравува објавувањето и го прифаќа како реален и загрижувачки приказ на состојбите во судството Годишниот извештај на Судскиот совет за работата на судовите во 2025 година, особено во делот што се однесува на недостигот на судии, судски службеници и финансиски и материјални ресурси. Извештајот јасно и недвосмислено ја отсликува алармантната состојба во која е доведена судската власт како трета власт во државата. Податоците за недоволната пополнетост на судиските места, драстичниот недостиг на судска администрација и ограничените буџетски средства не се само статистички показатели, туку сериозно предупредување за функционалноста на правосудниот систем и неговата способност навремено да им обезбеди правда на граѓаните. Загрижува фактот што, и покрај постојаното најавување реформи, донесувањето нови стратегии и менувањето на законската регулатива, реалните услови за работа во судовите континуирано се влошуваат. Реформите не смеат да останат декларативни заложби и законски решенија на хартија, туку мора да произведуваат конкретни и мерливи резултати во практиката. Бројките од извештајот покажуваат дека нормативните промени, доколку не се проследени со соодветни ресурси, кадровско зајакнување и функционални решенија, не само што не гарантираат подобрување туку не успеваат да го спречат понатамошното влошување на состојбите. Здружението на судиите во повеќе наврати досега укажуваше на сериозноста на овие проблеми и предупредуваше дека без итни, системски и долгорочни мерки постои реална опасност од натамошно слабеење на судскиот систем. Денешните податоци се потврда дека предупредувањата не биле неосновани и дека повеќе не смее да се губи време со одложување на неопходните решенија. Слични забелешки за предизвиците со кои се соочува судството се содржани и во извештаи и анализи на меѓународни организации, мисии и претставници на граѓанскиот сектор. Тие укажуваат на потребата од обезбедување вистински услови за независно, ефикасно и одговорно судство, кое нема да биде оставено да функционира со минимални кадровски и финансиски ресурси. Независноста на судството не се обезбедува само со уставни и законски гаранции, туку и со соодветен буџет, професионална служба и услови за непречено вршење на судиската функција. Особено значајно е што во рамките на меѓународната поддршка за владеење на правото веќе се идентификувани конкретни насоки и можности за унапредување на состојбите. Меѓу нив се ревидирањето на судската мрежа врз основа на реалните потреби на граѓаните, примената на вештачката интелигенција и дигитализацијата на судските процеси, професионализацијата и кадровското зајакнување на судската служба, како и обезбедувањето финансиска независност преку соодветно и предвидливо судско буџетирање. Овие решенија не треба да останат само препораки во извештаи и проектни документи, туку треба да бидат преточени во конкретни политики, законски решенија и обезбедени финансиски средства. Притоа, неопходно е активно учество на судиите и судската администрација во креирањето на реформите, бидејќи токму тие најнепосредно ги препознаваат проблемите и потребите во секојдневното функционирање на судовите. И покрај ваквите услови, судовите и судиите продолжуваат да ги извршуваат своите законски обврски и да ги решаваат предметите, често со натчовечки напори и со сериозно ограничени ресурси. Нивната континуирана работа и посветеност покажуваат дека, и покрај одливот на кадар, недостигот на судии и зголемениот обем на работа, судството вложува максимални напори за ефикасно постапување и намалување на заостатокот на нерешени предмети, преку професионалност, добра организација и одговорно управување со расположливите капацитети. Тие примери треба да бидат основа за утврдување и примена на добри практики во целиот судски систем, а не да останат изолирани успеси постигнати благодарение на дополнителниот ангажман на вработените. Здружението на судиите потенцира дека судството не бара привилегии, туку услови за достоинствено, независно и ефикасно вршење на својата уставна функција. Крајната цел на сите реформи мора да биде заштитата на правата на граѓаните, навременото разрешување на споровите и јакнењето на довербата во правосудството. Затоа, потребни се итни, применливи и мерливи мерки, засновани врз реалните потреби на судовите, позитивните практики во системот и препораките од релевантните меѓународни извештаи. Реформите мора да бидат резултат на стручни анализи, институционален дијалог и долгорочна визија, а не на краткорочни политички цели и декларативни заложби. Здружението на судиите останува подготвено активно да учествува во процесите за унапредување на судскиот систем и повикува на координирана институционална акција за надминување на состојбите. Одговорноста за обезбедување функционално, независно и ефикасно судство е заедничка обврска на сите надлежни институции. Правдата не може да биде ефикасна без судии, без професионална судска служба и без соодветни ресурси. Судството не смее да биде оставено да опстанува на работ на своите можности, додека од него се очекува да ги исполнува сите обврски кон државата и граѓаните. Здружение на судиите на Република Северна Македонија

Дата: 11.08.2026

С О О П Ш Т Е Н И Е Судскиoт совет на Република Северна Македонија и Здружение на судиите на Република Северна Македонија, во врска со Решението на Уставниот суд И.бр.1/2026 и реакциите што тоа ги предизвика во јавноста, смета за потребно да укажат на неколку принципиелни прашања од значење за независноста на судската власт и владеењето на правото. Судскиот совет на Република Северна Македонија и Здружение на судиите на Република Северна Македонија го почитуваат уставниот статус на Уставниот суд и принципот дека неговите одлуки се конечни и извршни и дека надлежните државни органи се должни да постапуваат во согласност со обврските што произлегуваат од нив. Истовремено, еднакво значајно е почитувањето на уставно загарантираната самостојност и независност на судовите, законски уредениот тек на судските постапки и правото на користење на предвидените правни лекови. Во конкретниот случај, Решението П4-240/22 од 4 мај 2026 година на Основниот граѓански суд Скопје не е правосилно и против него е изјавена жалба за која треба да одлучува надлежниот второстепен суд. Оттука, постапката сe уште е во тек, а оценката на законитоста на првостепената одлука му припаѓа само на надлежниот второстепен суд. Во такви околности, Судскиот совет на Република Северна Македонија и Здружение на судиите на Република Северна Македонија сметаат дека секое институционално постапување поврзано со конкретната неправосилна судска одлука бара особена внимателност и воздржаност, за да не се создаде впечаток на прејудицирање на исходот од постапката или на притисок врз судиите кои одлучуваат во конкретниот предмет. Независноста на судството не е привилегија на судиите, туку гаранција за граѓаните дека за нивните права и обврски ќе одлучува независен и непристрасен суд. Функцијата на судовите не се состои во извршување на одлуки на други државни органи, туку во самостојно и независно судење врз основа на Уставот, законите и ратификуваните меѓународни договори. Оттука, ниту еден орган, без оглед на неговата уставна положба, не може да определува или да прејудицира каква одлука треба да донесе судот во конкретен предмет. Судскиот совет на Република Северна Македонија и Здружението на судии на Република Северна Македонија особено нагласуваат дека почитувањето на одлуките на Уставниот суд и почитувањето на независноста на редовните судови не се спротивставени вредности. Напротив, тие се составни делови на истиот уставен поредок и на принципот на владеење на правото. Нивната заштита подразбира секој орган да ги остварува своите надлежности во уставно и законски утврдените граници, со должно почитување на надлежностите и независноста на другите органи. Судскиот совет на Република Северна Македонија и Здружение на судиите на Република Северна Македонија остануваат цврсто определено за доследно почитување на Уставот, законите и одлуките на Уставниот суд, но и за бескомпромисна заштита на независноста на судската власт, правото на правично судење и непреченото функционирање на системот на правни лекови. Само преку институционална воздржаност, заемно почитување на уставните надлежности и доследно почитување на законските процедури може да се обезбеди владеење на правото и да се зајакне довербата на граѓаните во институциите.

Дата: 03.07.2026

Здружението на судии на Република Северна Македонија, со поддршка на иницијативите за унапредување на статусот и условите за работа на судската служба. Судската служба претставува есенцијален и неодвоив дел од судскиот систем. Нејзината стручност, посветеност и секојдневна работа се неопходни за навремено, ефикасно и законито функционирање на судовите. Без професионална и мотивирана судска служба не е можно да се обезбеди ефикасно спроведување на судската власт, владеење на правото, ниту доследно почитување и заштита на Уставот загарантираните права и слободи на граѓаните. Во изминатиот период судовите се соочуваат со сериозен и континуиран одлив на судски службеници, при што голем број работни места остануваат непополнети. Поради тоа, постојните вработени секојдневно работат во услови на значително зголемен обем на работа, преземајќи обврски кои ги надминуваат редовните работни задачи. Истовремено, бројот на предметите во работа во судовите постојано се зголемува, а човечките ресурси со кои располага судската служба се намалуваат. Таквата состојба создава сериозен ризик за навремено и квалитетно постапување по предметите, без оглед на заложбите и професионалноста на судиите и судските службеници. Особено загрижува фактот што судските службеници имаат едни од најниските примања, не само во споредба со судските администрации во земјите од регионот, туку и во однос на вработените во другите органи на државната управа, како на централно така и на локално ниво. Ваквата состојба директно влијае врз мотивацијата, задржувањето на искусниот кадар и привлекувањето нови стручни лица во судството. Здружението на судии смета дека вложувањето во судската служба не претставува трошок, туку инвестиција во ефикасно, независно и функционално судство. Само со обезбедување достоинствени услови за работа, соодветно вреднување на трудот и стабилност на судската администрација може да се обезбеди квалитетно функционирање на судовите. Воедно, потсетуваме дека сите реформски процеси во правосудството, донесувањето нови закони и усогласувањето со европските стандарди ќе останат без суштински ефект доколку нема доволен број стручни и мотивирани судски службеници кои секојдневно ќе ги спроведуваат тие реформи во пракса. Ниту еден закон, без оглед на неговиот квалитет, не може да ги даде очекуваните резултати доколку нема кадровски и институционален капацитет за негово доследно спроведување. Поради наведеното, Здружението на судии на Република Северна Македонија ги поддржува барањата за подобрување на материјалната положба, условите за работа и професионалниот статус на судските службеници и ги повикува надлежните институции, преку конструктивен дијалог, да преземат конкретни мерки за надминување на состојбите и обезбедување стабилен и ефикасен судски систем во интерес на граѓаните и државата.